هگمتانه، گروه فرهنگ شهروندی: نشاط اجتماعی یکی از مؤلفه‌های مهم کیفیت زندگی شهری است؛ مؤلفه‌ای که تحقق آن تنها به برگزاری برنامه‌های تفریحی و جشن‌های مناسبتی محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند سیاست‌گذاری فرهنگی، ایجاد فرصت‌های مشارکت اجتماعی، توجه به نیازهای گروه‌های مختلف سنی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هنری و گردشگری شهر است. در همین راستا، شهرداری همدان با برنامه‌ریزی برای برگزاری جشنواره پاییزی، تلاش کرده است رویکردی فراتر از برنامه‌های معمول فرهنگی در پیش بگیرد و با پیوند دادن رویدادهای هنری، گردشگری و سرگرمی، زمینه حضور گسترده‌تر شهروندان و گردشگران را فراهم کند.
محمود رجبی، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان، با اشاره به رویکرد این سازمان در توسعه نشاط اجتماعی و ارتقای رویدادهای فرهنگی شهر، گفت: «دعوت از هنرمندان مطرح کشور و برگزاری برنامه‌های شاخصی همچون پنجمین جشن «برگ‌ریزان هگمتانه»، با هدف تقویت مشارکت شهروندان و ارتقای جایگاه فرهنگی همدان دنبال می‌شود.»
وی ارتقای سطح برنامه‌های فرهنگی با استفاده از ظرفیت هنرمندان مطرح کشور را از اقدامات سال‌های اخیر دانست و اظهار کرد: «تلاش شده با دعوت از هنرمندان مطرح ملی و برگزاری برنامه‌های شاخص، سطح رویدادهای فرهنگی شهر ارتقا پیدا کند که جشن برگ‌ریزان هگمتانه یکی از این برنامه‌هاست و امسال پنجمین دوره آن برگزار می‌شود.»
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان در ادامه به اهمیت حضور هنرمندان ملی در کنار هنرمندان بومی اشاره کرد و افزود: «حضور هنرمندان ملی در کنار هنرمندان بومی، علاوه بر ارتقای کیفیت برنامه‌ها، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های هنری همدان و ایجاد ارتباط میان فعالان فرهنگی استان با جریان‌های هنری کشور فراهم می‌کند و رسیدن جشن برگ‌ریزان هگمتانه به پنجمین دوره برگزاری، از استمرار این رویداد در تقویم فرهنگی شهر حکایت دارد؛ استمراری که در صورت همراهی با برنامه‌ریزی منسجم، تنوع محتوایی و ارزیابی میزان استقبال مخاطبان، می‌تواند به شکل‌گیری یک برند فرهنگی برای همدان کمک کند.»
چرخش از رویدادهای محلی به رویدادهای ملی با پیوست گردشگری
یکی از نکات قابل توجه در سیاست جدید برگزاری رویدادهای فرهنگی همدان، توجه به ابعاد ملی و گردشگری برنامه‌هاست. در واقع، جشنواره‌های شهری زمانی می‌توانند به یک ظرفیت پایدار برای توسعه شهر تبدیل شوند که مخاطبان آن‌ها تنها به شهروندان همان منطقه محدود نباشند و امکان جذب بازدیدکنندگان از سایر شهرها نیز فراهم شود.
رجبی با اشاره به تغییر رویکرد در برگزاری رویدادها و توجه به ظرفیت گردشگری شهر، افزود: «از سال گذشته رویکرد برگزاری رویدادها با نگاه ملی و پیوست گردشگری دنبال شده است.»
وی در تشریح اهداف این رویکرد گفت: «هدف ما تنها بهره‌مندی شهروندان از این برنامه‌ها نیست، بلکه می‌خواهیم از ظرفیت هنرمندان ملی و رویدادهای فرهنگی برای معرفی همدان و جذب گردشگر نیز استفاده کنیم و این تغییر رویکرد، می‌تواند نقطه اتصال فعالیت‌های فرهنگی شهرداری با اقتصاد گردشگری باشد، چراکه برگزاری رویدادهای فراشهری، در کنار ایجاد نشاط برای شهروندان، زمینه حضور گردشگران، رونق کسب‌وکارهای محلی و معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی همدان را فراهم می‌کند.»
این نگاه می‌تواند فرصت تازه‌ای برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی گردشگری در همدان ایجاد کند. حضور گردشگران در جریان برگزاری جشنواره‌ها، علاوه بر افزایش بازدید از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، می‌تواند به رونق فعالیت مراکز اقامتی، رستوران‌ها، بازارها، صنایع‌دستی و کسب‌وکارهای محلی منجر شود. از سوی دیگر، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و هنری شهر در سطح ملی، زمینه تقویت تصویر گردشگری همدان و افزایش انگیزه سفر به این مقصد تاریخی را فراهم می‌کند.
رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری همدان با اشاره به اهمیت این رویکرد، ادامه داد: «اکنون جشنواره پاییزی همدان فرصتی برای محک زدن همین سیاست است؛ رویدادی که اگر بتواند میان نشاط اجتماعی، مشارکت شهروندان و جذب گردشگر پیوندی مؤثر برقرار کند، می‌تواند فراتر از یک برنامه فصلی، به بخشی از هویت رویدادمحور شهر همدان تبدیل شود.»
جشنواره پاییزی؛ سه رویداد برای گروه‌های مختلف مخاطبان
جشنواره پاییزی همدان از چهارم تا چهاردهم آذرماه برگزار می‌شود و سه رویداد شاخص را در بر می‌گیرد؛ پنجمین جشن «برگ‌ریزان هگمتانه»، رویداد تخصصی بازی و سرگرمی کودک و نوجوان و رویداد ملی گردشگری خوراک.
تنوع این برنامه‌ها نشان می‌دهد که جشنواره تلاش دارد گروه‌های مختلف جامعه را مخاطب قرار دهد. جشن برگ‌ریزان هگمتانه با رویکرد فرهنگی و هنری، فرصتی برای حضور خانواده‌ها، هنرمندان و علاقه‌مندان به برنامه‌های شهری فراهم می‌کند. رویداد تخصصی بازی و سرگرمی کودک و نوجوان نیز با توجه به اهمیت بازی در رشد شناختی، اجتماعی و عاطفی کودکان، می‌تواند زمینه‌ای برای تجربه تفریح سالم، تعامل اجتماعی و یادگیری غیرمستقیم فراهم آورد.
از سوی دیگر، رویداد ملی گردشگری خوراک، ظرفیت متفاوتی برای معرفی فرهنگ غذایی و میراث ناملموس همدان به شمار می‌رود. خوراک‌های بومی و سنتی بخشی از هویت فرهنگی هر منطقه هستند و معرفی آن‌ها می‌تواند ضمن حفظ و انتقال سنت‌های غذایی به نسل‌های آینده، زمینه رونق کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری و صنایع غذایی را نیز فراهم کند.
رجبی با تشریح برنامه‌های جشنواره پاییزی اظهار کرد: «این رویداد با هدف افزایش نشاط اجتماعی، تقویت برنامه‌های فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های گردشگری همدان برگزار می‌شود.»
وی با اشاره به تنوع برنامه‌های پیش‌بینی‌شده افزود: «جشنواره پاییزی فرصتی برای پیوند ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی همدان با برنامه‌های شاد و خانواده‌محور است و تلاش می‌شود با اجرای رویدادهای متنوع، زمینه حضور شهروندان و گردشگران از نقاط مختلف کشور فراهم شود.»
از نشاط اجتماعی تا تقویت اقتصاد شهری
برگزاری جشنواره‌های فرهنگی و گردشگری در سطح شهر، زمانی اثربخش خواهد بود که علاوه بر ایجاد شور و نشاط مقطعی، دستاوردهای ماندگاری برای جامعه شهری به همراه داشته باشد. افزایش تعامل میان شهروندان، تقویت حس تعلق به شهر، ایجاد فرصت برای معرفی استعدادهای هنری، حمایت از مشاغل محلی و افزایش شناخت عمومی از جاذبه‌های گردشگری، از جمله پیامدهای مثبت چنین رویدادهایی است.
همچنین مشارکت هنرمندان، فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان صنایع‌دستی و کسب‌وکارهای بومی در این برنامه‌ها می‌تواند به توزیع فرصت‌های اقتصادی و ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف فرهنگی و اقتصادی شهر کمک کند.
در این میان، توجه به استمرار رویدادها، کیفیت برنامه‌ریزی، تنوع محتوایی، اطلاع‌رسانی مناسب و ارزیابی میزان رضایت مخاطبان اهمیت ویژه‌ای دارد. تبدیل یک جشنواره فصلی به برند فرهنگی و گردشگری، نیازمند استمرار، نوآوری و ایجاد تجربه‌ای متفاوت برای مخاطبان است؛ تجربه‌ای که هر سال انگیزه تازه‌ای برای حضور شهروندان و گردشگران ایجاد کند.
رجبی در تشریح نگاه مدیریت شهری به این موضوع گفت: «نشاط اجتماعی در مدیریت شهری، فراتر از برگزاری چند برنامه مناسبتی و جشن خیابانی است؛ رویکردی که می‌تواند به تقویت هویت شهری، افزایش مشارکت شهروندان و رونق گردشگری منجر شود و شهرداری همدان نیز با توسعه رویدادهای فرهنگی و هنری، تلاش دارد این ظرفیت را از سطح برنامه‌های محلی به رویدادهایی با مخاطب ملی ارتقا دهد.»
در مجموع، جشنواره پاییزی همدان را می‌توان فرصتی برای هم‌افزایی میان فرهنگ، هنر، گردشگری و اقتصاد شهری دانست؛ رویدادی که موفقیت آن تنها با میزان استقبال از برنامه‌ها سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان اثرگذاری بر نشاط عمومی، معرفی هویت تاریخی همدان، حمایت از ظرفیت‌های بومی و ایجاد زمینه برای رونق گردشگری نیز در ارزیابی آن اهمیت دارد.
گفتنی است جشنواره پاییزی همدان از چهارم تا چهاردهم آذرماه، با محوریت شهرداری همدان و مشارکت بخش‌های مختلف برگزار خواهد شد.